Rechtsgeleerdheid: Internet, Intellectuele Eigendom en ICT

Onderzoek de juridische consequenties van digitalisering

Internet, intellectuele eigendom en ICT: een unieke combinatie

ICT ontwikkelingen, met name op het internet, roepen vrijwel dagelijks nieuwe juridische vragen op. Internetrecht is een discipline die alle bestaande rechtsgebieden doorkruist. Intellectueel eigendomsrecht neemt hierbij een belangrijke plaats in. Dit is dan ook de reden waarom deze afstudeerrichting Internet, Intellectuele Eigendom en ICT is genoemd. Actuele juridische vraagstukken spelen een belangrijke rol binnen deze afstudeerrichting van de master Rechtsgeleerdheid. Studenten leren kritisch kijken naar bestaande regelgeving, rechtspraak en literatuur, veelal buiten bestaande kaders (“out of the box”). De studie is mede gericht op het aanleren van vaardigheden, zoals het schrijven van papers en het geven van presentaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn onder andere privacy, elektronisch contracteren, auteursrecht, vrijheid van meningsuiting, cybercrime, cyberwar, merkenrecht en de elektronische overheid.

De VU heeft een traditie van meer dan 30 jaar op het gebied van internetrecht en intellectuele eigendom: uniek in Nederland. Je krijgt college van docenten die zijn gespecialiseerd in de combinatie internetrecht en intellectuele eigendom. Bovendien nodigt de VU regelmatig specialisten uit binnen- en buitenland uit om college te geven. De bijzondere kijk op het recht en de nieuwe juridische problemen die je daarmee kunt oplossen zijn belangrijke ingrediënten voor een interessante afstudeerrichting.

Vraagstukken

Enkele voorbeelden van vraagstukken die in de afstudeerrichting Internet, intellectuele eigendom en ICT aan de orde kunnen komen:

Auteursrecht en YouTube
Vloggers en andere artiesten kunnen leven van inkomsten van YouTube. Bij parodieën en ander “transformative use” is niet altijd duidelijk welke rol het auteursrecht speelt. Zo wordt het zonder toestemming gebruiken van bijvoorbeeld muziek in een video door YouTube doorgaans vrijwel direct geconstateerd, zoals bij deze dansvideo op de muziek van Taylor Swift van een Chinese uitwisselingsstudent (zie deze blog). De auteursrechthebbende heeft drie mogelijkheden: zij vindt het prima en laat het erbij; de video wordt offline gehaald of het geluid onderdrukt; de rechthebbende deelt mee met de advertentieinkomsten. Heeft de uploader van de video heeft nog iets over te zeggen?

Smaad op Facebook?
Smaad is kwaadspreken over een ander in het openbaar. Op Facebook sturen gebruikers allerlei berichten naar elkaar, die vaak ook door hun vrienden te lezen zijn. Is het mogelijk om vervolgd te worden voor smaad wegens opmerkingen in een besloten Facebook-profiel? Waarom weigerde Facebook een groep met “verkrachtingshumor” offline te halen vanwege vrijheid van meningsuiting en zwichtte later toch voor de druk van de community? Of wat als iemand een pornofilmpje met jou onder jouw naam upload, kun je dan bij Facebook de informatie over deze persoon krijgen (zie 2 minute pitch over deze zaak).

Virtuele diefstal
Is het traditionele onderscheid in het recht tussen tastbare en ontastbare zaken, bijvoorbeeld elektronische, nog langer houdbaar? Nederlandse rechters zijn vooralsnog de enige in de wereld die diefstal van een virtueel object (een masker) hebben bestraft.

Datalekken en handel in persoonsgegevens
Persoonsgegevens zijn het nieuwe goud, of de nieuwe olie. Ook aan het recht gaat dit niet voorbij. Zo is er steeds meer regelgeving die verplichtingen oplegt aan providers om het lekken na een cyberaanval of knulligheid van personeel (zoals een verloren laptop of het bedrijfsuitje) te melden. Het legitiem handelen in persoonsgegevens (if it’s free, you are the product) kent zijn juridische grenzen.

Stel je eigen brochure samen

Algemene informatie over de master Rechtsgeleerdheid

Bekijk de algemene informatie over de master, zoals toelatingseisen, aanmelden, studeren in het buitenland, stages en andere afstudeerrichtingen bij de master Rechtsgeleerdheid.

De masteropleiding Rechtsgeleerdheid duurt een jaar en vormt samen met de bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid de klassieke juridische opleiding. Internet, intellectuele eigendom en ICT is een van de afstudeerrichtingen binnen de master Rechtsgeleerdheid. De totale studiebelasting is 60 EC. Het is ook mogelijk om in twee afstudeerrichtingen af te studeren. 

Als je wilt weten hoe het opleidingsjaar is ingedeeld, kijk dan op het Jaarschema.

HET PROGRAMMA

Tijdens de master Internet, intellectuele eigendom en ICT leer je kritisch en buiten bestaande kaders te kijken naar huidige regelgeving, rechtspraak en literatuur. Er komen onderwerpen aan de orde als elektronisch contracteren, auteursrecht, privacy, vrijheid van meningsuiting, cybercrime, cyberwar, merkenrecht en elektronische overheid. Daarnaast perfectioneer je je academische vaardigheden, zoals schrijven en presenteren.

Beeldbepalende vakken uitgelicht

Actualiteiten internetrecht
In het vak Actualiteiten internetrecht wordt wekelijks een thema uitgediept en nemen de studenten actief deel. Dit gebeurt veelal ook buiten de normale onderwijsvormen om, bijvoorbeeld door het meeschrijven aan boeken met auteursvermelding.

Media- en communicatierecht
In het vak Media- en Communicatierecht worden de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van zowel Telecommunicatie als Mediarecht behandeld. Bekijk het YouTube-filmpje over dit vak.

Intellectuele eigendom in de digitale samenleving
In het vak IE in de digitale samenleving worden auteurs- en merkenrechtelijke regels uit het analoge verleden kritisch getoetst op hun doelmatigheid in de digitale omgeving. Bekijk het YouTube-filmpje over dit vak.

Privacy en security
Privacy en security gaat in op de delicate balans tussen veiligheid en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

AFSTUDEREN

Je sluit de opleiding af met een scriptie. Hiervoor kies je een onderwerp dat aansluit op je afstudeerrichting. Je wordt hierbij begeleid door een docent. Op de cijferlijst staat de afstudeerrichting Internet, intellectuele eigendom en ICT vermeld.

DOCENTEN IN DE OPLEIDING 

  • B.P. Aalberts: Media- en communicatierecht
  • A. Engelfriet: Actualiteiten internetrecht
  • R. van den Hoven van Genderen: Media- en Communicatierecht, Actualiteiten internetrecht, Privacy en security 
  • A.R. Lodder: Actualiteiten internetrecht, E-commerce Law, Cybercrime, International Business and Internet Law, Cybercrime and cybersecurity
  • M.R.F Senftleben: IE in de digitale samenleving, Auteursrecht, Industriële Eigendom
  • J.J. Toet: Privacy en Cybersecurity colleges
  • T.H.A. Wisman: Actualiteiten internetrecht, Privacy en security, International Business Law and Internet law
  • A.E. de Hingh: Cybercrime and cybersecurity, Media- en Communicatierecht

Meer informatie en contactgegevens docenten

Rechtsgeleerdheid: Internet, intellectuele eigendom en ICT vakken in de studiegids. 

De afstudeerrichting Internet, Intellectuele eigendom en ICT biedt uitstekende carrièremogelijkheden binnen de advocatuur, het bedrijfsleven, de (internationale) overheid en de wetenschap. Veel advocatenkantoren hebben een sectie IT/IE. Ook is er grote vraag naar dit specialisme binnen de (e-)overheid, bij banken en webwinkels en bij gespecialiseerde juridische adviesbureaus. 

Studenten die belangstelling voor onderzoek hebben, krijgen de mogelijkheid om mee te lopen met onderzoek op de faculteit. Zo zijn deze studenten op de hoogte van de laatste inzichten en wordt lopend onderzoek in het onderwijs geïntegreerd. 

Titel 
Als je de masteropleiding Rechtsgeleerdheid afstudeerrichting Internet, intellectuele eigendom en ICT met succes afrondt, mag je jezelf Master of Laws (afgekort tot LLM) noemen. In Nederland mag je ook de titel 'meester in de rechten' (mr.) voeren.

Uniek 
De VU heeft een lange traditie op het gebied van internetrecht en intellectuele eigendom. Nergens in Nederland is de unieke combinatie aanwezig van docenten gespecialiseerd in internetrecht en/of intellectuele eigendom.

Nieuwe juridische problemen 
Studenten volgen de afstudeerrichting met veel plezier vooral door de bijzondere kijk op het recht en het oplossen van nieuwe juridische problemen. 

Specialisten 
Colleges worden niet alleen door VU-docenten verzorgd, maar ook door specialisten uit binnen- en buitenland. 

Youtube-kanaal  
Voor deze afstudeerrichting wordt gebruik gemaakt van een Youtube-kanaal met verschillende voor deze studie interessante bijdragen van docenten en andere experts: www.youtube.com/internetlawip.

Mariani Othman

Oud-student

Mariani Othman MSc ICT recht

"De juridische complicaties die ontstaan tussen digitale ontwikkelingen en het huidige rechtssysteem boeien me."

Overview Rechtsgeleerdheid: Internet, Intellectuele Eigendom & ICT

Language of instruction

Dutch

Duration

1 jaar (voltijd) 2 jaar (deeltijd)

Application deadline

15 juli of 1 januari

Start date

1 september of 1 februari

Study type

Part-time, Full-time

Field of Interest

Economics, Business and Law

Mark Egeler

Student

Mark Egeler Internetrecht

"Door de inspirerende hoogleraren ben ik extra gemotiveerd geraakt. En ik heb zelfs al vóór mijn afstuderen een baan!" 

Onderzoek naar consequenties van digitalisering

De faculteit werkt aan verschillende onderzoeken en deze lopende onderzoeken zijn geïntegreerd in het onderwijs. Studenten krijgen ook de mogelijkheid om mee te werken aan onderzoeken. Binnen de afstudeerrichting Internet, intellectuele eigendom en ICT loopt onderzoek naar onder andere de volgende thema’s:

  • Cyberwar 
    Dit onderzoek richt zich op de complicaties die de aard van het internet met zich meebrengt, zoals anonimiteit en grensoverschrijdendheid. We bestuderen vragen als: kan een cyberaanval een gewapende aanval zijn? Aan wie kunnen internetactiviteiten worden toegerekend? Waar houdt cyberspionage op en begint een cyberaanval? Is er nog een grens tussen oorlog en vrede? 
  • Internet van dingen 
    Binnen de Europese Unie ontwikkelt zich een ‘internet of things’. Onder andere sensoren, intelligente camera’s, OV-chipkaarten en draadloze netwerken vormen een infrastructuur die informatie op elk moment overal beschikbaar maakt. Dit kan leiden tot afnemende privacy. Binnen dit onderzoek kijken we naar de juridische voorwaarden die op deze technologie van toepassing (zouden moeten) zijn. 
  • Culturele aspecten van de bescherming van de intellectuele eigendom 
    De intellectuele eigendom moet beschermd worden. Maar hoe ga je om met het auteursrecht op individuele en collectieve scheppingsprocessen (met name in het web 2.0)? En welke rol spelen (bekende) merken en transnationale merkregistratiesystemen bij de uitwisseling van culturele waarden?

Een HBO-Rechtendiploma biedt geen rechtstreekse toegang tot de masteropleiding Rechtsgeleerdheid aan de VU. Het is wel mogelijk om een schakelprogramma te volgen dat wordt aangeboden in samenwerking met de Open Universiteit (OU). Na afronding hiervan kun je de master Rechtsgeleerdheid volgen. Het schakelprogramma is uitsluitend toegankelijk voor studenten met een afgeronde HBO-Rechtenopleiding (dus geen SJD-, MER- of andere HBO-opleidingen). 

Het grootste deel van het schakelprogramma volg je aan de OU door middel van modules. Daarnaast volg je drie kopcursussen aan de VU, waaronder een bachelorscriptie. Je kunt pas starten met de kopcursussen aan de VU als je minimaal 10 modules van de OU hebt afgerond. Voordat je aan de scriptie aan de VU begint, dien je alle modules van de OU te hebben afgerond. 

Kopcursussen voor de master Rechtsgeleerdheid 
Wijsgerige vorming: Encyclopedie der rechtswetenschap II - 6 studiepunten 
Wetenschapsgeschiedenis: rechtsgeschiedenis - 6 studiepunten 
Bachelor scriptie (premasterscriptie) - 6 studiepunten 

Aanmelden 
Inschrijven voor de modules van het schakelprogramma die door de OU worden aangeboden loopt geheel via de OU. Voor de kopcursussen aan de VU meld je je aan via contractonderwijs

Meer informatie en aanmelding voor het schakelprogramma  

Afronding schakeltraject en inschrijving master 
Na afronding van het volledige schakelprogramma ontvang je van de Open Universiteit een eindcertificaat. 

Voor inschrijving in de master dien je, naast een aanmelding in Studielink, een gewaarmerkte kopie van het eindcertificaat van het schakelprogramma in te leveren bij de toelatingscommissie (postvak 2e verdieping Initium, of per post: t.a.v. Toelatingscommissie Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam). 

Een gewaarmerkte kopie van de eindcertificaat kun je laten maken bij de Open Universiteit of bij de balie van de Student Service Desk in het Initium. Neem hiervoor het origineel en een kopie van het certificaat mee.

Waarom een stage volgen? 

Het volgen van een stage is een goede manier om je te oriënteren op de arbeidsmarkt. In een stage kun je relevante werkervaring opdoen en daarmee vergroot je straks je kans op een baan. 
  
De opleiding Rechtsgeleerdheid kent geen verplichte stage. Wel word je gestimuleerd om stage te lopen, bij bijvoorbeeld een advocatenkantoor, het parket, de griffier van een rechtbank, een notariskantoor, de politie, een bedrijf of overheidsinstelling. Je kunt ook in het buitenland stage lopen. In het algemeen neem je zelf het initiatief voor een stage. De stage vindt plaats onder verantwoordelijkheid van een begeleider vanuit de faculteit. De dagelijkse begeleiding wordt verzorgd door een begeleider van de organisatie of instelling.

Interessante links

De masteropleiding Rechtsgeleerdheid kun je aan de Vrije Universiteit ook in deeltijd volgen. Hiervoor meld je je aan als deeltijdstudent. Houd er rekening mee dat de vakken en tentamens binnen de masteropleiding Rechtsgeleerdheid in deeltijd alleen overdag worden aangeboden. Houd ook rekening met de geldigheidsduur van behaalde resultaten. Meer informatie hierover vind je in de Onderwijs- en examenregelingen op deze webpagina.

Bijvakken volgen

Als je studeert aan een andere universiteit of faculteit, dan kun je op de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de VU bijvakken volgen. Om een bijvak te volgen heb je vooraf altijd toestemming nodig van een studieadviseur. Vaardighedenvakken en methodologische vakken als Juridische vaardigheden, Project en Statistieken zijn niet als bijvak te volgen.

Contractonderwijs

Aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid is het ook mogelijk om in plaats van een hele opleiding één of meerdere vakken te volgen. Bijvoorbeeld uit (professionele) belangstelling of omdat je overweegt in de toekomst wel de volledige opleiding te gaan doen, maar eerst eens wilt kennismaken. Deze vorm van onderwijs wordt contractonderwijs genoemd. Alle contractvakken zijn onderdeel van de reguliere opleidingen van de faculteit. Contractstudenten volgen samen met 'gewone' studenten hoor- en werkcolleges en leggen eventueel het afsluitende tentamen af. Daarbij is het wel van belang dat ze over een relevante vooropleiding beschikken.

Meer informatie over contractonderwijs aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de VU. 

Aan de rechtenfaculteit van de VU zijn er volop mogelijkheden om een deel van je studie in het buitenland te volgen. Hierdoor krijg je de unieke kans om contacten te leggen met buitenlandse studenten en docenten en om een internationaal netwerk op te bouwen. Daarnaast is het heel waardevol om kennis van buitenlandse rechtsstelsels op te doen. 

Met partneruniversiteiten binnen Europa maar ook daarbuiten (VS, Canada, Zuid-Afrika, Mexico, Australië, China en Taiwan) heeft de faculteit uitwisselingsprogramma's. Hierdoor is studeren in het buitenland relatief makkelijk te organiseren. 

De studie aan een buitenlandse universiteit duurt in principe een semester. Je kunt in overleg met de studieadviseur zelf een studieprogramma samenstellen. Studiepunten behaald aan een buitenlandse partnerinstelling worden door de faculteit erkend. 

Kijk voor het uitgebreide netwerk van partneruniversiteiten op de VU Worldmap

Mariani Othman MSc ICT recht

"Ik heb heel bewust voor deze master gekozen, alleen bij de VU bieden ze een complete master op dit specifieke gebied van het Recht. Wat ik er zo interessant aan vind is dat je veel te maken hebt met actuele thema’s en rechtsvorming. De digitale ontwikkelingen en het huidige rechtssysteem zorgen vaak voor juridische complicaties. Continu dient er een nieuwe afweging gemaakt te worden tussen conflicterende belangen en grondrechten zoals de vrijheid van het internet, intellectuele eigendomsrechten en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Een vraag die aan de orde komt is of we ons huidige rechtssysteem aan moeten passen of dat er voor het internet misschien wel een apart rechtssysteem gehanteerd moet gaan worden. Ook worden nieuwe technologische ontwikkelingen besproken. Denk bijvoorbeeld aan je vingerafdruk scannen om toegang te krijgen tot de sportschool: in hoeverre botst dat met de bescherming van je privacy?"


Toelating & contact

TOELATINGSEISEN

Om in te kunnen stromen in de masteropleiding Rechtsgeleerdheid aan de VU dien je te beschikken over een universitair bachelordiploma Rechtsgeleerdheid van de VU of van een andere erkende Nederlandse universiteit. Enkele uitzonderingen vind je onder het kopje 'instromen vanuit andere opleidingen' hieronder. 

Civiel effect 
Stroom je in met een WO-bachelordiploma Rechtsgeleerdheid van een andere universiteit en wil je met de master Rechtsgeleerdheid het civiel effect verkrijgen? Dan heb je een civieleffectverklaring nodig van de universiteit waar je je bachelordiploma hebt behaald, waarin wordt aangegeven welke vakken je aan die universiteit in de master nog had moeten behalen om het civiel effect te verkrijgen. Deze vakken kun je vervolgens nog aan de VU volgen en opnemen in je (extra-curriculaire) keuzeruimte. De civieleffectverklaring stuur je rechtstreeks op naar de Examencommissie van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid aan de VU.  

INSTROMEN VANUIT ANDERE OPLEIDINGEN

Notarieel recht 
Met een universitair bachelordiploma Notarieel recht kun je ook instromen in de masteropleiding Rechtsgeleerdheid. Studenten met een bacheloropleiding Notarieel Recht moeten echter nog wel extra vakken volgen uit de bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid om het civiel effect te behalen. Deze vakken kun je aan de VU volgen, maar kunnen niet worden opgenomen in de keuzeruimte.  

Niet-juridische universitaire bachelor 
 In beginsel kun je uitsluitend met een universitaire bachelor Rechtsgeleerdheid instromen in de master Rechtsgeleerdheid. Alleen voor de afstudeerrichtingen Transnational Legal Studies en International Migration and Refugee Law binnen de master Rechtsgeleerdheid geldt dat het in sommige gevallen mogelijk is om met een niet-juridische bachelor aan de opleiding te beginnen. Je moet dan in je bachelor in principe 60 studiepunten aan juridische vakken hebben behaald. Studenten met een niet-juridische bachelor kunnen de Toelatingscommissie om toelating vragen tot deze afstudeerrichting. De Toelatingscommissie beoordeelt of met de aanwezige voorkennis en het geboden vakkenpakket in deze afstudeerrichting tezamen kan worden voldaan aan de eindtermen van de masteropleiding. 

HBO-Rechten: schakelprogramma 
Een HBO-Rechtendiploma biedt geen rechtstreekse toegang tot de masteropleiding Rechtsgeleerdheid aan de VU. Het is wel mogelijk om een schakelprogramma te volgen dat wordt aangeboden in samenwerking met de Open Universiteit. Na afronding van dit schakelprogramma is het mogelijk de master Rechtsgeleerdheid te volgen. Het schakelprogramma is uitsluitend toegankelijk voor studenten met een afgeronde HBO-Rechtenopleiding (dus geen SJD-, MER- of andere HBO-opleidingen).  
Meer informatie over het schakelprogramma 

Overige HBO-opleidingen 
Het is niet mogelijk om met een HBO-opleiding in te stromen in de master Rechtsgeleerdheid. Afhankelijk van welke opleiding je hebt afgerond, kun je eventueel vrijstellingen krijgen binnen de bacheloropleiding.

Buitenlandse vooropleiding        
Heb je alleen een buitenlandse vooropleiding, dan is het voor toelating tot alle afstudeerrichtingen (met uitzondering van Transnational Legal Studies en International Migration and Refugee Law) ook vereist dat je aantoont dat je het Nederlands voldoende beheerst om het wetenschappelijk onderwijs succesvol te kunnen volgen. 

Dit doe je door met goed gevolg één van onderstaande examens af te leggen:  
- CNaVT (Certificaat Nederlands als Vreemde Taal) examens PAT and PTHO. 
- door de VU aangewezen buitenlandse examens, waar de Nederlands deel van uitmaakt. 

Voor de afstudeerrichtingen Transnational Legal Studies en International Migration and Refugee Law is het voor toelating vereist dat je de resultaten van een Engelse taaltest indient. 

INSCHRIJVEN

Meer informatie over het inschrijfproces

Inhoud opleiding
studiekeuze.rechten@vu.nl
Voorlichtingsdagen en activiteiten
studiekeuze.rechten@vu.nl
Toelatingseisenstudieadvies.rechten@vu.nl
Collegeld, aanmelden via studielink en VUnet
Centrale Studentenbalie
Toelatingsaanvraag indienen
toelatingscommissie.rechten@vu.nl
Instromen
instroom.rechten@vu.nl
Overige vragen?
studiekeuze.rechten@vu.nl
 

Studieadviseurs   

De studieadviseurs geven informatie en advies over onder andere de studieprogramma's, studievoortgang, tentamen- en examenregelingen, de deeltijdopleidingen en de bachelor-masterstructuur. De studieadviseurs hebben een telefonisch spreekuur en een inloopspreekuur. Ook kun je een aparte afspraak met ze maken. 
Contact met de studieadviseurs 

Bekijk de presentatie (pdf) van de afgelopen Masterdag.

Social Media - FacebookSocial Media - TwitterSocial Media - Youtube