Schrijven en Vertalen

Van taaltalent tot tekstexpert

Van taaltalent tot tekstexpert

Master 
Communicatie- en Informatiewetenschappen
Specialisatie/afstudeerrichting 
Schrijven en Vertalen


Schrijven is een vak. Vertalen ook. Elke dag worden duizenden teksten geproduceerd en gepubliceerd, direct in of vertaald naar het Nederlands. Die teksten moeten niet alleen foutloos zijn, maar vooral ook effectief: duidelijk, overtuigend, of inspirerend – al naargelang hun doel en doelgroep.

Met het programma Schrijven en Vertalen (Engels-Nederlands) leiden we je op tot vertaler of  schrijver die bij het toepassen van professionele schrijf- en vertaal­vaar­dig­heden kan putten uit taal- en tekstwetenschappelijke kennis over onder andere de verschillen tussen het Engels en het Nederlands, vertaalstrategieën, tekststrategieën, tekstkwaliteit, en tekstoptimalisering. Bovendien leren we je hoe je bij het vertalen en optimaliseren van teksten moet omgaan met de invloed van schrijfcultuur en normativiteit. Daarbij hebben we volop aandacht voor de praktijk, zodat je goed voorbereid de arbeidsmarkt op gaat.

Algemeen

Het programma Schrijven en Vertalen, dat elk jaar in september begint en één jaar duurt, is uitsluitend toegankelijk voor moedertaalsprekers van het Nederlands, of voor studenten die het Nederlands op moedertaalniveau beheersen, zulks ter beoordeling van de examencommissie. Daarnaast wordt van alle studenten een goede beheersing van het Engels vereist. 

Het onderwijs vindt plaats in de vorm van hoorcolleges, werkcolleges en practica. Hierbij werk je voornamelijk individueel, maar soms ook gezamenlijk, aan allerlei soorten opdrachten. Bij een deel van die opdrachten krijg je ook begeleiding van gastdocenten uit de beroepspraktijk. De voertaal van de colleges is doorgaans het Nederlands. Als je de opleiding hebt afgerond, ben je Master of Arts (MA).

Inhoud 

Zoals de naam van het programma al aangeeft, zijn er binnen Schrijven en Vertalen twee richtingen: Schrijven en Vertalen. Uniek aan het programma is dat je, binnen bepaalde randvoorwaarden, ook een combinatie van schrijf- en vertaalvakken kunt volgen (de zogenaamde keuzevariant). Als gemeenschappelijke basis voor het programma zijn er twee vakken (12 ec) die voor alle studenten Schrijven en Vertalen verplicht zijn: Genre Design (6 ec) en Formuleren plus (6 ec). In Genre design bestudeer je de rol van de verschillende genres waar je als schrijver of vertaler mee te maken krijgt en hou je je bezig met de vraag wat een genre precies is, en wat de invloed is van genre op de kwaliteit van een tekst. Formuleren plus gaat over de details van schrijftechniek en stijlkeuzes; je kijkt naar enkele belangrijke structuuraspecten van het Nederlands en naar de retorische en stilistische effecten die schrijvers en vertalers met het gebruik van deze constructies kunnen bereiken. Ook schrijven alle studenten binnen het programma een scriptie ter waarde van 18 ec. Welke vakken je verder volgt is afhankelijk van de variant die je kiest. Hieronder vind je op elke variant een korte toelichting.

De variant Schrijven

Naast de twee vakken die verplicht zijn voor alle studenten Schrijven en Vertalen volg je als student(e) Schrijven nog één ander verplicht vak (Narrativiteit, 6 ec). Dit vak leert je hoe je de basisprincipes van verhalen vertellen - de opbouw van een plot, het tot leven brengen van personages, het weergeven van sprekerstekst -  kunt toepassen binnen een scala aan genres. De nadruk ligt daarbij op toepassing van narratieve principes in teksten die niet literair zijn: journalistieke teksten, populair-wetenschappelijke teksten, fondswervingbrochures en corporate stories. De principes van verhalen vertellen worden daarbij ook benaderd als 'gereedschap' voor de schrijver. Je zult zelf gaan experimenteren met de toepassing van die principes, onder meer in teksten van jezelf.
Het programma Schrijven bestaat verder uit een keuzeruimte (12 ec) en een vrije ruimte (12 ec). De keuzeruimte vul je in met vakken die goed bij het programma Schrijven aansluiten. Een greep uit dat aanbod: 

  • Creative writing MA (6 ec)
  • De Column (6 ec)
  • Transmedia Storytelling (6 ec)
  • Film narratology  (6 ec)
  • Tutorial tekstschrijven (6 ec)
  • Reclameprocessen (6 ec)
  • Text and Image in News and  Advertising (6 ec)
  • Genre research (6 ec)

Binnen je vrije ruimte kun je vakken uit het gehele universitaire aanbod volgen of je kunt ervoor kiezen om een stage (6 of 12 ec) te lopen bij bijvoorbeeld een communicatie- of tekstadviesbureau, redactie of uitgeverij. 

De variant Vertalen

Als student(e) Vertalen volg je naast de twee vakken die verplicht zijn voor alle studenten Schrijven en Vertalen een vertaaltraject met vakken op het gebied van vertaaltheorie (Introduction to translation studies, 3 ec), vertaalvaardigheid (Vertalen Engels-Nederlands, 9 ec) en vertaaltechniek (Technisch vertalen, 6 ec). Je kunt ook vakken volgen uit een selectie Engelstalige vakken, waaronder Dutch-English Translation MA (6 ec) en English text editing MA (6 ec). Op die manier kun je je profileren als een professional die in twee vertaalrichtingen kan vertalen en bovendien Nederlandstalige en Engelstalige teksten kan redigeren.

In het tweede semester van het studiejaar kiest het merendeel van de studenten Vertalen ervoor om een stage (12 ec) te lopen bij een vertaal- of ondertitelbedrijf. In plaats daarvan kun je echter, in overleg,  ook extra vakken ter waarde van 12 ec volgen.  

De keuzevariant (Schrijven en Vertalen)

Als je wilt kiezen voor een eigen variant, stel je een eigen programma samen uit de aangeboden modules, uiteraard naast de verplichte vakken (12 ec) en de scriptie (18 ec). Je volgt in ieder geval Narrativiteit of Translation studies + vertalen 1, en je kiest uit het volledige aanbod van Schrijven en Vertalen. Deze keuze is het meest aantrekkelijk als je beschikt over voldoende kennis van het Engels (zie Toelatingseisen en contact) en je jezelf wil gaan profileren als tekstdeskundige Engels/Nederlands. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je als tekstschrijver ook een aantal vertaalvakken volgt:

  • Vertalen Engels-Nederlands 1 (3 ec)
  • Vertalen Engels-Nederlands 2 (6 ec)
  • Introduction to translation studies (3 ec)

Of je volgt keuzevakken over vertalen van het Nederlands naar het Engels, of over het redigeren van Engelse teksten:

  • Vertalen Nederlands- Engels (6 ec)
  • English text editing (6 ec)

Waar word je voor opgeleid?

Als je de variant Schrijven hebt afgerond, ben je een bekwame tekstschrijver die wetenschappelijke kennis van genre, stijl en retoriek kunt inzetten om zelf effectieve teksten te schrijven of bestaande teksten te optimaliseren.   

Als je de variant Vertalen hebt gevolgd, ben je in staat om uiteenlopende bronteksten te analyseren en vertalen naar vloeiende en effectieve doelteksten. Daarnaast heb je kennis van verschillende vertaaltools en ben je goed op de hoogte van de actuele vertaalpraktijk.  

Je zult dan ook geen moeite hebben met het vinden van een goede baan, bijvoorbeeld als freelance vertaler, localizer, ondertitelaar of als interne vertaler, editor of coördinator bij een vertaalbedrijf, of als tekstschrijver en tekstredacteur bij een communicatiebureau of bij een communicatieafdeling van een bedrijf of organisatie. Dankzij de colleges van gastdocenten uit het veld en de bedrijfsstage, krijg je tijdens je studie al een goed beeld van de mogelijkheden die de vertaal- en tekstwereld te bieden heeft. Naar aanleiding van deze stage krijgen veel studenten al een baan aangeboden na hun studie.

De opleiding is kleinschalig

Als masterstudent Schrijven en Vertalen studeer je samen met een groep van ongeveer vijfentwintig studenten. Daarnaast kom je in contact met masterstudenten van de programma’s Multimodal Communication, Literatures in English, Nederlandse  letterkunde en Taal & Communicatie in Organisaties. De communicatielijnen tussen studenten en docenten zijn kort, en we kunnen je dan ook goed begeleiden bij het vormgeven van je programma en het vinden van de juiste stage.   
  
Het onderzoek is toonaangevend

Bij de opleiding zijn toonaangevende onderzoeksgroepen betrokken, bijvoorbeeld op het gebied van tekstcoherentie, informatiestructuur, en de verschillen tussen het Engels en het Nederlands.  
 
Onze blik is beroepsgericht

Schrijven en Vertalen is een wetenschappelijke opleiding: we leiden je op tot zelfstandige onderzoeker die kennis heeft van de belangrijkste (vert)taaltheorieën en met een kritisch, analytisch oog naar teksten en vertalingen kan kijken. Maar we omarmen ook heel nadrukkelijk de praktijk: we werken samen met allerlei bedrijven en professionals uit de vertaal- en schrijfwereld. Zo zijn er diverse gastdocenten die structureel bijdragen leveren aan de inhoud van het programma en speciale masterclasses over actuele onderwerpen in het vakgebied. Studenten Schrijven en Vertalen zoeken de praktijk ook zelf op: ze gaan bijvoorbeeld op huisbezoek bij gerenommeerde auteurs of lopen stage bij een van de bedrijven binnen ons uitgebreide stagenetwerk. Studenten Vertalen hebben ook de mogelijkheid om mee te werken aan het ondertitelonderzoek dat we in samenwerking met ondertitelbedrijf VSI uitvoeren.

Rachel Kabelaar

MA studente Schrijven en Vertalen, variant Schrijven

Rachel Kabelaar

"Doordat je binnen de opleiding Schrijven en Vertalen veel ruimte hebt om verschillende vakken uit beide specialisaties te combineren, zijn de mogelijkheden die je hebt op het gebied van werkervaring opdoen veel groter. Zo heb ik mede door het volgen van schrijf- én vertaalvakken de kans gekregen om op de redactie van Women’s Health UK in Londen stage te lopen. Niet alleen heb ik door deze vakken correct en gestructureerd leren schrijven, ook ben ik gestimuleerd om zo creatief mogelijk te zijn. Dit heeft me zeker geholpen om betere teksten te schrijven tijdens mijn stageperiode."

Rachel Kabelaar, MA studente Schrijven en Vertalen, variant Schrijven

Overview Communicatie- & Informatiewetenschappen: Schrijven en vertalen

taal

Dutch

duur

1 jaar

aanmeldenvoor

1 juni

startdatum

1 september

vorm

Full-time

interessegebied

Language and Communication

Martin le Mair

Alumnus Vertalen

Martin

Brede opleiding, veel kansen

"Het grootste pluspunt van de master Schrijven en Vertalen is de diversiteit. Je wordt uiteraard opgeleid tot vertaler, maar daarnaast maak je ook kennis met de diverse moderne vertaaltools en leer je ze te gebruiken. De vele gastcolleges geven je een goed inzicht in de verschillende specialismen binnen de vertaalwereld, zoals ondertiteling, het vertalen van games of literair vertalen. De verplichte stage vind ik ook een hele goede zet. Het heeft mij persoonlijk zelfs een voltijd baan bij een vertaalbureau opgeleverd nog voordat ik was afgestudeerd. Vrijwel alles wat ik heb geleerd tijdens de master is me in de praktijk goed van pas gekomen of ben ik op zijn minst wel eens tegengekomen. Bovendien heb ik nog steeds regelmatig contact met sommige van de (gast)docenten. Want ook de vertaalwereld blijkt soms een klein wereldje te zijn!"

Toelating & Contact

Schrijven en Vertalen met een WO Bachelordiploma

Om toegelaten te worden tot het masterprogramma Schrijven en Vertalen, moet je voldoen aan de begintermen van de opleiding. Dit houdt in dat er specifieke eisen zijn op het gebied van academische vaardigheden, methodologie van empirisch onderzoek, taalwetenschap, en taalbeheersing van het Nederlands (op moedertaalniveau). Daarnaast worden er ook eisen aan je gesteld met betrekking tot je kennis van het Engels. Welke eisen dat zijn hangt af van de inhoud van je programma: 

Schrijven: Als je kiest voor de variant Schrijven zonder vertaalvakken, dan is kennis van het Engels op VWO-niveau voldoende. Als je de variant Schrijven wilt combineren met een select aantal vertaalvakken (Vertalen EN-NE 1 en 2, Introduction to Translation Studies), dan moet je middels het afronden van een vertaaltoets laten zien dat je over voldoende kennis van het Engels beschikt om aan deze vakken deel te mogen nemen. 

Vertalen: Als je de variant Vertalen wilt volgen, dan moet je kennis van het Engels op WO-bachelorniveau zijn. Dat betekent dat je niet alleen een uitstekende taalvaardigheid in het Engels moet hebben, maar dat je ook voldoende kennis moet hebben van Engelse taalkunde en vertaalwetenschap. Ter oriëntatie: een bachelordiploma Engels, Taalwetenschap met Engels, of CIW met Engels biedt een uitstekende toegang tot de variant Vertalen.

Praktische informatie
Om toegelaten te worden tot het masterprogramma Schrijven en Vertalen moet je je voor 1 juni aanmelden via Studielink voor de opleiding Communicatie- en informatiewetenschappen (60 studiepunten).

Na aanmelding in Studielink ontvang je een e-mail met je inlogcodes voor VUnet (VU studentenportal). In VUnet rond je je aanmelding af. Vul bij specialisatie Schrijven en vertalen in. Daarnaast moet je de volgende documenten per email sturen aan de Toelatingscommissie (toelating.fgw@vu.nl):

NB: Het indienen van deze documenten geldt alleen als je geen student bent van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit.

Je verzoek tot toelating tot het masterprogramma wordt vervolgens door de Toelatingscommissie van de Faculteit der Geesteswetenschappen in behandeling genomen. Als de Toelatingscommissie besluit dat je eerst een premasterprogramma moet volgen voordat je toelaatbaar bent, krijg je daarover bericht. Als je rechtstreeks toelaatbaar bent tot de opleiding, ontvang je hier bericht over van Studielink.


Met een HBO-diploma kun je nooit direct instromen in de master Communicatie- en Informatiewetenschappen. Je kunt wel tot de studie worden toegelaten nadat je een premasterprogramma met succes hebt afgerond. Tot die premaster kun je worden toegelaten als je een HBO-diploma hebt op het gebied van Taal en Communicatie ( Communicatie, Redactie, Journalistiek, Talen, International Businesss and Languages etc.).

Als je tot het premasterprogramma bent toegelaten met een HBO-diploma, dan is deelname aan een premasterassessment verplicht. In alle gevallen kan met het premasterprogramma uitsluitend in september gestart worden.

Let op: ook als je een WO-bachelordiploma hebt is het mogelijk dat je pas wordt toegelaten tot het masterprogramma nadat je een premasterprogramma met succes hebt afgerond. Dat kan het geval zijn als je bacheloropleiding naar het oordeel van de Toelatingscommissie onvoldoende voorbereidt op de begintermen van het masterprogramma (zie de pagina Toelatingseisen en aanmelden). In dat geval krijg je van de Toelatingscommissie verdere instructies.

Aanmelding en toelatingsprocedure

Vanuit het HBO kun je je tot uiterlijk 1 juni aanmelden via Studielink voor de premaster Communicatie- en informatiewetenschappen. Kies in Studielink eerst 'Bachelor of andere niet master opleidingen' en daarna de premaster.
Na aanmelding in Studielink ontvang je een e-mail met je inlogcodes voor VUnet (VU studentenportal). In VUnet rond je je aanmelding af. Vul bij specialisatie premaster Communicatie- en Informatiewetenschappen in. Daarnaast moet je de volgende documenten per email sturen aan de Toelatingscommissie (toelating.fgw@vu.nl):

Zodra er een toelatingsverklaring afgegeven wordt, ontvang je hier bericht over van Studielink. Deze toelatingsverklaring wordt afgegeven door de Toelatingscommissie van de Faculteit der Geesteswetenschappen.



Wanneer je na het lezen van de informatie op deze website nog vragen hebt, dan kun je deze stellen via mail: studiekeuze.fgw@vu.nl

Mastervoorlichting
Kijk hier wanneer de volgende voorlichtingsactiviteit plaatsvindt.


Prof. dr. Mike Hannay

De mogelijkheden van de vertaalwereld

"Er is een groeiende vraag naar vertalers die met moderne vertaaltools kunnen werken en inzicht hebben in de specifieke tekstsoorten en communicatieprocessen van onze informatiemaatschappij. Dankzij de colleges van gastdocenten uit het veld, en dankzij de verplichte bedrijfsstage, krijg je tijdens je studie al een goed beeld van de mogelijkheden die de vertaalwereld te bieden heeft. Veel studenten van onze opleiding krijgen van hun stagebedrijf een baan aangeboden."

Sophie Bogaers

SEO Copywriter Grizzly New Marketing, Breda. Alumna Schrijven

Sophie

Opdrachten uit de praktijk 

"Bij de richting Schrijven binnen de masteropleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen richt je je vooral op het optimaliseren van de kwaliteit van teksten en het bekijken van verschillende tekstgenres en de invloed die dat heeft op tekstkwaliteit. De masteropleiding is zowel breed als specialiserend, omdat je als student kunt kiezen uit een divers aantal vakken met diverse thema’s. Zo is het mogelijk om een combinatie te maken van vakken met betrekking tot creatief schrijven en vakken met betrekking tot zakelijk schrijven, maar het is ook mogelijk om het accent te leggen op één van de twee disciplines. Op die manier kun je je masteropleiding geheel naar eigen wens indelen.

Wat de masteropleiding zo interessant maakt, is dat je naast een wetenschappelijke achtergrond, veel opdrachten uit de praktijk krijgt. Je bent als student continu bezig met het toepassen van wetenschappelijke kennis op praktisch werk. Dat geeft een goed beeld van de beroepspraktijk waarin je na je studie terecht kunt komen. Daarnaast is de masteropleiding op de VU kleinschalig en persoonlijk, je volgt colleges vaak in kleine groepen. Daardoor sta je als student heel centraal en is het mogelijk om jouw vaardigheden als tekstschrijver verder te ontwikkelen."