Journalistiek

Nieuwsgebruik en nieuwsproductie

Nieuwsgebruik en nieuwsproductie

Master
Communicatie- en Informatiewetenschappen
Specialisatie/afstudeerrichting 
Journalistiek


Journalistieke kwaliteit is meer dan feitelijk juiste berichtgeving. De manier waarop je het nieuws vertelt is even belangrijk. Mensen vormen een beeld van de werkelijkheid dankzij de woorden, verhalen en kaders van de journalistiek. Als journalist heb je dus een belangrijke taak. Journalistiek bedrijven doe je niet louter voor jezelf. Je werk heeft pas nut als het een publiek bereikt.

Deze uitgangspunten vormen de basis van de masteropleiding Journalistiek aan de Vrije Universiteit. Je gaat op onderzoek naar antwoorden op vragen als de volgende:

  • Wie bepaalt wat nieuws is?
  • Hoe kun je nieuws vormgeven?
  • Hoe heeft de aard van het nieuws invloed op het publiek?
  • Wat wil het publiek van de journalistiek?

Wil jij geïnspireerd worden door journalistieke wetenschappers en professionals dan is Journalistiek voor jou hét masterprogramma.

Waar komen studenten na hun masteropleiding Journalistiek terecht? Lees het in VU Magazine.


Foto: Anniek Volders
Bewerking: Kees Gort

Het zijn spannende tijden voor de journalistiek. Door de komst van internet en sociale media moet het vakgebied zich opnieuw uitvinden om haar belangrijke maatschappelijke taak te kunnen blijven vervullen. Dat vraagt om goed opgeleide mensen die snappen waar het in de journalistiek om draait, die creatief zijn en beschikken over een goed ontwikkeld kritisch vermogen. 

Wil jij de journalistiek van morgen mee helpen vormgeven? Dan is deze studie iets voor jou.

Tijdens deze master bestudeer je wetenschappelijke theorieën en de kennis die je daarbij opdoet, gebruik je om je journalistieke vaardigheden te verbeteren. Deze vaardigheden helpen je vervolgens om de theorie op haar merites te beoordelen en waar nodig aan te scherpen. Theorie en praktijk zijn dus geïntegreerd, en daarmee onderscheidt deze opleiding zich van andere (wetenschappelijke) journalistieke opleidingen.

Vakken

In de eerste vier maanden ligt de nadruk op het inzichtelijk maken van de samenhang tussen wetenschap en journalistieke praktijk. Een greep uit het aanbod:

  • Key issues in Journalistiekwetenschap: de belangrijkste vraagstukken en debatten binnen journalistiekstudies in hun samenhang bestudeerd.
  • Nieuwsproductie en burgerschap: gericht op het proces van nieuwsselectie en agenda-building.
  • Journalistieke genres: kenmerken van specifieke nieuwsvormen en de verwachtingen die ze bij de gebruiker oproepen nader bekeken.
  • Nieuwsframes, effect en burgerschap: effecten van de journalistiek op actuele ontwikkelingen meten en leren begrijpen.
  • Practicum onderzoeksjournalistiek: in één maand tijd van idee naar goed journalistiek verhaal onder begeleiding van een gevestigde onderzoeksjournalist.
  • In het tweede semester ligt de nadruk op het verrichten van wetenschappelijk onderzoek. Je werkt geleidelijk toe naar de afrondende fase: de masterscriptie.
  • Impact van journalistieke producten: het effect van een eigen journalistiek product bij gebruikers onderzocht;
  • Onderzoek naar de journalistieke praktijk: aan de slag in opdracht van een journalistieke organisatie, bijvoorbeeld bij de Perscombinatie (de Volkskrant (2015-2016)
  • Toegepaste Methoden & Technieken: nadere bestudering van de methoden en technieken die je nodig hebt om de onderzoeksvraag van je masterscriptie te beantwoorden.

Kijk voor uitgebreide vakomschrijvingen in de studiegids. Het gehele overzicht vind je hier.

Masterscriptie 


Je rondt de opleiding af met een masterscriptie. Hierin doe je verslag van eigen onderzoek naar een actuele ontwikkeling binnen de journalistiek. Daarbij maak je gebruik van wetenschappelijke methoden en technieken. De masterscriptie levert een bijdrage aan de wetenschappelijke kennis over journalistieke producties of de werking van de journalistiek.

Masterclasses

Om de binding met de praktijk te onderstrepen organiseren we tijdens het jaar regelmatig masterclasses. Journalisten en beleidsmakers binnen nieuwsorganisaties komen langs om je de fijne kneepjes van het vak bij te brengen of bij te praten over actuele ontwikkelingen. Ook bezoeken we de werkvloer. Wat speelt er achter de schermen van bijvoorbeeld De wereld draait door?

Studiebegeleiding

Tijdens de opleiding krijg je intensieve, deels individuele begeleiding en feedback van ervaren docenten. Onze opleiding is kleinschalig, wat betekent dat we onze studenten goed kennen.

Structuur

Het masterprogramma Journalistiek start elk jaar in september. De opleiding duurt één jaar. Het programma is opgedeeld in twee semesters, die elk in drie periodes zijn verdeeld. 

Communicatie- en Informatiewetenschappen: Journalistiek vakken in de studiegids.

Journalist 
Na deze masterstudie kun je als (onderzoeks)journalist aan de slag. Je hebt een achtergrond die je in staat stelt het nieuws te duiden en in een context te plaatsen. Daarbij heb je een scherp oog voor innovaties in de journalistiek, en de consequenties voor de nieuwsgebruiker. Afgestudeerde masterstudenten werken onder meer bij de Volkskrant, KRO-NCRV radio en tv, Business News Radio, Blendle, Nieuwsuur, Radar, Wegener Media, Gooi- en Eemlander, Noordhollands Dagblad en Een Vandaag. Doordat je tijdens bepaalde vakken in contact komt met nieuwsredacties ben je in staat om een relevant netwerk op te starten.

Voorlichting en werving 
Met je kennis op het gebied van de impact van tekst, beeld en geluid in communicatie kun je niet alleen werken voor media, maar kun je ook aan de slag in andere sectoren waarbij publiekscommunicatie centraal staat. Je moet hierbij denken aan banen waarin je op allerlei manieren relaties met het publiek onderhoudt, zoals voorlichter, webredacteur, communicatieadviseur. Afgestudeerde masterstudenten werken onder meer bij Het Nederlands Tekstbureau, Dow Jones International, Politie Rotterdam-Rijnmond, Vrije Universiteit Amsterdam, EO-BEAM, Biohorma b.v., Campingnavigator
 
Media-adviseur en -innovator
De kennis die je hebt opgedaan uit onderzoek in de journalistieke praktijk, gekoppeld aan de theoretische bagage van journalistieke tradities, stelt je in staat om media te adviseren over hun producties. Hoe kan een medium zijn publiek beter bereiken? Wat moet er veranderen aan een format, of wat voor nieuwe formats kunnen er ontwikkeld worden? Vorig jaar wonnen twee groepen masterstudenten Journalistiek een beurs van het Innovatiefonds van de Pers, met de ondernemingsinitiatieven Journee en Root Content. Dit beroepsperspectief kenmerkt zich door eigen ondernemerschap en een langere adem (voordat je het fortuin van John de Mol hebt vergaard). 
 
Wetenschapper 
Als je de smaak van de opleiding te pakken hebt gekregen, kun je ook verder in de wetenschap. Na het behalen van je mastertitel kun je promotieonderzoek gaan doen aan universiteiten en onderzoeksinstituten. Diverse masterstudenten werden promovendus aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Een goede journalist worden en een academisch denk- en werkniveau ontwikkelen? Dat kan aan de VU. Wij leiden onze studenten op tot kritische denkers en doeners die de journalistiek van de toekomst mee gaan helpen vormgeven.

Zelden maakte de journalistiek zo’n revolutionaire ontwikkeling door als vandaag de dag. De komst van internet en sociale media dwingt het vakgebied zich opnieuw uit te vinden, en dat gebeurt ook. Nieuwe initiatieven zoals Blendle en De Correspondent schieten als paddestoelen uit de grond. Wat deze nieuwe journalistieke platforms gemeen hebben is dat ze zich rekenschap geven van de wensen van het publiek. Maar ook gevestigde media realiseren zich in toenemende mate dat kennis van de belangstelling en de gewoonten van het publiek noodzakelijk zijn om haar belangrijke maatschappelijke functie te kunnen blijven vervullen.

Journalistieke kwaliteit vanuit de gebruiker

Uit onderzoek blijkt dat mensen journalistieke producten waarderen als zij iets toevoegen aan hun kwaliteit van leven. Goede en betrouwbare informatie leveren is niet langer voldoende. Niet alleen onderwerpkeuze, maar ook de journalistieke benadering, het taalgebruik en de verhaalstructuur bepalen of het nieuws aansluit bij de behoeften en interesses van lezers en kijkers. Tijdens de master Journalistiek aan de VU leer je onderzoek doen naar de journalistieke praktijk, waarbij de nadruk ligt op het gebruikersperspectief. We werken hiervoor onder meer samen met De Persgroep, de Noordelijke Dagblad Combinatie, NOS Nieuws, Nieuwsuur, EénVandaag, Buitenhof, EO en NCRV.

Theorie en praktijk

Je krijgt dus een gedegen academische opleiding aan de VU. Tegelijk werk je aan je journalistieke vaardigheden. Theorie en praktijk worden geïntegreerd aangeboden: de theorie helpt je om je vaardigheden naar een hoger niveau te tillen en tegelijk gebruik je je praktijkervaring om de wetenschappelijke kennis op het gebied van de journalistiek te vergroten. Deze master is hiermee zowel een waardevolle toevoeging voor hen die een HBO Journalistiek gedaan hebben als voor degenen die bijvoorbeeld een bachelor geschiedenis of sociologie op zak hebben.

The Challenge

Het doel van onze opleiding is om goed opgeleide journalisten en onderzoekers af te leveren, die de huidige ontwikkelingen in de journalistiek mee kunnen helpen vormgeven. Dat we slagen in die opzet blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat onze studenten al meerdere malen de finale van The Challenge hebben gehaald. Dit project helpt studenten in het laatste jaar van hun opleiding een vernieuwend idee voor de journalistiek te ontwikkelen.

Sophie Witlox

Student

Sophie Witlox - masterstudent Journalistiek 

"Deze master is heel veelzijdig. Het is een wetenschappelijke opleiding maar je leert ook goed schrijven en onderzoek doen. Ik ontwikkel me, ook in brede zin. Je leert op jezelf reflecteren en logisch redeneren. Het leukst vind ik sparren met elkaar  over wat er gebeurt in de samenleving en hoe je daar door een journalistieke bril naar kunt kijken."

Overview Communicatie- & Informatiewetenschappen: Journalistiek

Language of instruction

Dutch

Duration

1 jaar

Application deadline

15 juli

Start date

1 september

Study type

Full-time

Field of Interest

Language and Communication

Eva van Mossevelde

Onderzoeker/redacteur EenVandaag


"Direct na het afronden van de master Journalistiek kon ik bij EenVandaag aan de slag als onderzoeker/redacteur. Wekelijks voer ik online onderzoek uit onder duizenden jongeren over actuele onderwerpen. De onderzoeksvaardigheden die ik tijdens de opleiding heb opgedaan komen iedere dag van pas bij het opzetten, uitvoeren en analyseren van onderzoek. Deze vaardigheden zijn ook heel handig bij beoordelen van de betrouwbaarheid van de vele andere onderzoeken waarmee je als journalist in aanraking komt.

De journalistieke vaardigheden die tijdens de master uitgebreid aan bod kwamen, hebben mijn gevoel voor nieuwswaarde aangescherpt. Welke onderwerpen zijn interessant om nú te onderzoeken? En welke onderzoeksuitslagen zijn newsy? Die vaardigheden zijn voor ieder medium inzetbaar. Veel media zijn tegenwoordig bovendien multimediaal; ook EenVandaag is niet alleen op tv en radio aanwezig maar ook op internet. Schrijven voor internet vereist een andere manier van denken dan schrijven voor papier, dus de specifieke aandacht voor online journalistiek in de master komt goed van pas nu ik de website van het jongerenpanel van EenVandaag beheer."

Toelating & contact

Wie toegelaten wil worden tot het masterprogramma Journalistiek moet zich voor 15 juli aanmelden via Studielink voor de opleiding Communicatie- en informatiewetenschappen (60 studiepunten). Na aanmelding in Studielink ontvang je een e-mail met je inlogcodes voor VUnet (VU studentenportal). In VUnet rond je je aanmelding af. Vul bij specialisatie Journalistiek in. Daarnaast moet je de volgende documenten per email sturen aan de Toelatingscommissie (toelating.fgw@vu.nl):

Je verzoek tot toelating tot het masterprogramma wordt vervolgens door de toelatingscommissie van de Faculteit der Geesteswetenschappen in behandeling genomen. Als de Toelatingscommissie besluit dat je eerst een premasterprogramma moet volgen voordat je toelaatbaar bent, krijg je daarover bericht. Als je rechtstreeks toelaatbaar bent tot de opleiding, ontvang je hier bericht over van Studielink. 

NB: Het indienen van deze documenten geldt alleen als je geen student bent van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit.

Meer informatie over toelating en inschrijving is hier te vinden.

Je kunt deelnemen aan het masterprogramma Journalistiek als je beschikt over voldoende basiskennis uit de domeinen communicatiewetenschap(pelijke methoden en technieken), taalsysteem en taalgebruik, en praktische journalistiek. Vanuit verschillende vooropleidingen kun je tot de master Journalistiek worden toegelaten, als de opstapminor in het derde jaar hebt gevolgd, of een premastertraject voor Journalistiek.

  • Als je een bacheloropleiding CIW: Media-analyse of CIW: Talen en organisaties volgt, kun je een vastgesteld minorpakket volgen. Dat geldt ook voor de bachelor Communicatiewetenschap en voor bepaalde HBO-bachelors Journalistiek, waarmee afspraken zijn gemaakt.
  • Als je een bacheloropleiding Communicatiewetenschap of CIW aan een andere instelling dan de Vrije Universiteit volgt, of HBO Journalistiek doet aan een instelling waarmee geen afspraken zijn gemaakt, kun je alleen deelnemen aan de opstapminor na een beslissing van de Toelatingscommissie.
  • Als je een afgeronde wetenschappelijke bachelor hebt gedaan, zijn er mogelijkheden om toegelaten te worden na het volgen van een Premasterprogramma.
  • Als je een afgeronde HBO-opleiding hebt gedaan, is het de vraag of in je opleiding voldoende aandacht is besteed de relevante algemene en specialistische academische kennis en vaardigheden. In het algemeen kun je alleen met een HBO-opleiding in media, communicatie of journalistiek toegelaten worden na het volgen van een Premasterprogramma. Toelating wordt bepaald door de Toelatingscommissie.

Alle studenten die instromen in het masterprogramma Journalistiek moeten een basisniveau hebben van tekstwetenschappelijke kennis, communicatiewetenschappelijke kennis en journalistieke vaardigheden. Afhankelijk van je bacheloropleiding kan het dus nodig zijn dat je vakken volgt op het gebied van reflectie op discourse en taalgebruik, communicatiewetenschap en/of journalistieke vaardigheden. De Toelatingscommissie van de Faculteit der Geesteswetenschappen bepaalt welk premasterprogramma je concreet gaat volgen. Je moet daarom voor toelating een specifiek verzoek sturen aan de Toelatingscommissie. 

Premasterpakketten
Premasterprogramma’s worden individueel toegesneden op je vooropleiding(en) en -kennis. Je kunt wel inschatten wat je ongeveer moet doen bij een bepaalde vooropleiding. Klik hieronder op de situatie die op jou van toepassing is.

Volg je momenteel een bachelor aan de universiteit of een hbo-opleiding Journalistiek, dan kun je de premaster ook volgen als opstapminor. Kijk bij Opstapminor voor meer informatie.

Algemene informatie 
Instromen vanuit het HBO 
Doorstromen vanuit het WO 
Premasterassesment 

Volg je momenteel een bachelor aan de universiteit of een hbo-opleiding Journalistiek, dan kun je eventueel een opstapminor doen aan de VU. Dit is een premaster die je tijdens je opleiding volgt in plaats van daarna. Na het voltooien van je opleiding en de opstapminor heb je rechtstreeks toegang tot de master journalistiek aan de VU. Dat scheelt dus tijd en geld.

Het vakkenpakket van de opstapminor hangt af van je opleiding. Je kunt wel inschatten wat je ongeveer moet doen bij een bepaalde vooropleiding. Klik hieronder op de situatie die op jou van toepassing is.

Volg je een andere hbo-opleiding dan de hbo-Journalistiek, dan kun je geen opstapminor doen. Je kunt eventueel wel na de afronding van je opleiding een premaster volgen.

Aanmeldingsprocedure opstapminor.

De aanmeldingsprocedure voor de opstapminor wijkt af van die voor de reguliere premaster. Wil je de opstapminor doen, vul dan het toelatingsformulier in en stuur dit naar Luuk Lagerwerf (l.lagerwerf@vu.nl). Op grond hiervan krijg je een individueel vakkenpakket voorgeschreven. Vervolgens meld je je aan als bijvakstudent bij de VU en geef je je op voor de voorgeschreven vakken. Hou er wel rekening mee dat veel opleidingen eisen dat je toestemming vraagt aan de examencommissie voor je aan een minor begint. Zoek dus eerst goed uit hoe de minorregeling er bij jouw opleiding uitziet. 


Contactpersoon voor inhoudelijke vragen omtrent de master en minor/premaster is Charlotte Govaert (c.g.govaert@vu.nl)

Overige vragen kun je stellen via studiekeuze.fgw@vu.nl

Mastervoorlichting
Kijk hier wanneer de volgende voorlichtingsactiviteit plaatsvindt.

Janine Jongsma

Producer KRO-NRCV

"Mag het ook vertaald worden naar video?", was altijd de eerste vraag die ik stelde bij de uitleg van een opdracht. Wat ik fijn vond aan de masteropleiding Journalistiek, is dat het heel vrij ingevuld kan worden. Je kunt vaak een eigen draai geven aan de opdrachten die je krijgt en daardoor kon ik me bezig houden met wat ik boeiend vind. Dat heeft voor mij goed uitgepakt, want ik werk  nu als televisieproducer bij de KRO-NCRV. Tijdens de master heb ik geleerd om ‘outside the box’ te denken. Daar maak ik in mijn werk nog dagelijks gebruik van: denk verder, denk anders dan de voor de hand liggende oplossingen, de bewandelde  paden. Daarnaast leer je tijdens de opleiding om nauwkeurig te werken. Hoe cliché het ook klinkt: nauwkeurigheid is ontzettend belangrijk als producer. Elke fout die je maakt is gelijk op televisie te zien. Al met al heeft de master me veel gebracht dat ik dagelijks gebruik in mijn baan!"

Tim Groot Kormelink

Promovendus Journalism Studies, Vrije Universiteit

"Ik begon aan deze master met het idee dat ik de geschreven journalistiek in wilde, maar kwam er tijdens de opleiding achter dat ik onderzoek eigenlijk veel leuker vond: niet gedurende een korte periode over iets schrijven, maar een onderwerp echt begrijpen. 

Het meest waardevol voor mij aan deze master is dat journalistiek en onderzoek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ben je bezig met een journalistieke productie, dan leer je om te reflecteren op de keuzes die je maakt en de factoren die daarin een rol spelen. Ben je bezig met onderzoek, dan betreft dit altijd een vraagstuk direct afkomstig uit de journalistieke praktijk. Zo deed ik voor het vak "Onderzoek naar de Journalistieke Praktijk" onderzoek voor de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), en schreef ik mijn masterscriptie in opdracht van NOS Nieuws. 

Ik werk nu als promovendus in Journalism Studies aan de VU, binnen een consortium waarin we samenwerken met grote namen uit de Nederlandse journalistiek: NOS Nieuws, Nieuwsuur, EénVandaag, Buitenhof, EO, NCRV, De Persgroep Nederland, de Noordelijke Dagblad Combinatie. Ik vind het een fijne gedachte dat mijn onderzoek niet alleen door een wetenschappelijk publiek wordt gelezen, maar ook wordt gedeeld met onze journalistieke partners. Zo wordt er, net als binnen de master Journalistiek, echt een brug geslagen tussen wetenschap en praktijk."